Feride Devlet Kildi

Devlet-Kildi sitesinden

Feride annesinin (Rukiye Devlet Kildi) tutuklu bulunduğu Çita hapishanesinde 22 Nisan 1946’da dünyaya gelir. Annesinin ağır şartlarını o da yaşamak zorunda kalır. Annesinin yollandığı Karaganda oblastının kırk ikinci çalışma kampında mahkum kadınların çocuklarının barındırıldığı yuvada kalır. Burada çok ağır bir hastalık atlatır. 3,5 yıllık süre içinde günde bir iki kere annesini görür. Ancak çıkan yeni bir kanun gereği 1949 yılında 3,5 yaşında iken kampın dışında Karaganda’da bir çocuk yurduna yerleştirirler. O günden itibaren on yaşına kadar annesini göremeyecektir.

Anne ile baba ( İbrahim Devlet Kildi) sürgün yerleri olan Novosibirsk Kalıbay rayonu (bölgesi) sovhozuna (devlet çiftliği), Vdovino kasabasına kızlarını getirtebilmek için Nisan 1956’dan itibaren uğraşmaya başlarlar.Kızlarını ancak Ekim ayı başında gönderdiler. Feride uzun süre annesi ile babasına alışamaz. Derken çocuk yurdundaki bakıcıdan mektuplar gelmeye başlar. Bu mektuplarda “Eğer orada yaşamak istemiyorsan biz gelip seni alırız” denilmektedir. Ancak o, burada okula gitmeye başlar ve yedinci sınıfı tamamlar.

Feride bu köyde sekizinci sınıf açılmadığı için İbrahim’in kız kardeşi Gülsüm’ün yanına Moskova'ya yollanır. Feride sekizinci sınıfı burada tamamlar ve tekrar Vdovino köyüne bu kez tek başına döner. 1961’de babasının doğduğu Petropavlovsk’a göçünce liseyi burada tamamlar ve 1964 yılında Kazan üniversitesinin Fizik fakültesine kabul edilir. 1969 yılında en yüksek dereceyle fizik mühendisi - spektrokopist unvanı ile mezun olur. Yüksek tahsilini tamamladıktan sonra Petropavlovsk pedagoji enstitüsünde bir buçuk yıl kadar çalışır. Ancak öğretmenliği sevmediğinden 1972 yılında Kazan’a giderek askeri amaçlı da üretimde bulunan Optik fabrikasının konstrüksyon bürosunda çalışmaya başlar. On yıldan sonra baş mühendisliğe terfi eder. 30 Eylül 1982’de annesi de uzun uğraşlardan sonra Kazan’a taşınmak için izin alabilir. Ancak rejim onlara aynı evde yaşama şansı tanınmayacaktır. Feride 1996 yılına kadar çalıştığı fabrikada Baş Mühendis mevkiine kadar yükseltilse de, uzun yıllar takriben 5 m²’lik bir alanı kaplayan odasını başka biri ile paylaşmak zorunda kalır. Zaten burası tuvaleti, banyosu,mutfağı ortak kullanılan bir işçi yurdudur. Kısacası tek siyasi mahkumlar değil, onların çocukları ve hatta yakınları da bu lekenin (sözüm ona vatana ihanetin) sıkıntılarını çekmek zorunda kaldılar. 1996’daki aklanma, yani anne babasının haksız yere damgalandıkları hususundaki karar onun hayatını biraz değiştirir.

Şimdi kendine ait mutfağı, banyosu ve tuvaleti olan tek odalı bir eve kavuştu. Buna kavuşmak ise neredeyse çeyrek asırlık bir süreyi gerektirdi.Onun ve ailesinin çektiği sıkıntılar bazı Rus belgesel yapımcılarının dikkatini de çekti. Maddi kaynak bulma sıkıntısı dolaysıyla çekimi uzun yıllar süren (neredeyse on yıl) altı bölümlük bir belgesel dizi 8 Ekim 2003 tarihinde Rusya Televizyonu Kultura Kanal ‘ında gösterildi. Burada ailenin başından geçenler, bilhassa çalışma kampları dönemleri ve sonrası gösteriliyordu. Rejisör Marina Razbejkina’nın yılların emeği sonucu çektiği bu seri "İstoriya Moey Sem’i" (Ailemin Tarihi) adını taşımaktadır.^[1] Belki de Feride’yi en fazla mutlu eden Devlet Kildi ailesinin haksız yere çektiği sıkıntıları belgeleyen ve bir çok kişi tarafından seyredilen bu dokümantasyon olmuştur. Bunu resmi makamların özrü olarak algılamak ise yoruma kalmıştır. Şimdi emeklidir ve tek başına Kazan'da yaşamaktadır.

1. ↑ Ekim 2003 tarihinden başlayarak altı bölüm halinde Rusya Televizyonu Kultura Kanalında gösterilen belgesel dizi Rejisör Marina Razbejkina’nın yılların emeği sonucu olup, İstoriya Moey Sem’i (Ailemin Tarihi) adını taşıyordu. Fazla bilgi için bk. http://www.tvkultura.ru/products.cfm?prd_id=1043